Een ondernemer bouwt gedurende zijn actieve periode niet zelden te weinig oudedagsvoorzieningen op. Voor pensioenopbouw in eigenlijke zin komt de ondernemer meestal niet in aanmerking. Pensioen vloeit over het algemeen immers voort uit dienstverband en dat heeft de ondernemer nu eenmaal niet. Daardoor zijn de meeste zelfstandige ondernemers voor de opbouw van een adequate oudedagsvoorziening aangewezen op het lijfrenteregime.

Toch geeft dit lijfrenteregime aan, dat de zelfstandig ondernemer wel degelijk, binnen de fiscale grenzen, een goed pensioen kan opbouwen.

Met fiscale grenzen wordt bedoeld, dat in de eerste plaats berekend zal moeten worden, wat de maximaal aftrekbare lijfrentepremie – in de inkomstenbelasting – zal zijn. Hierbij gaat het om een maximum, hetgeen betekent dat deze lijfrentepremie niet perse betaald hoeft te worden. Het is echter niet verstandig om meer dan dit maximum te betalen.

Deze berekening gaat via de volgende formule.

De jaarruimte biedt aftrek voor premiebetalingen die dienen ter compensatie van een tekort in de pensioenopbouw in het kalenderjaar. De aftrek staat open voor personen tot de AOW- gerechtigde leeftijd.  De volgende formule is van toepassing:

15,5 % (PG) – 7,2 A – F – V

In deze formule betekent:

PG = premiegrondslag. De premiegrondslag waarvan wordt uitgegaan, bedraagt de som van de in een jaar genoten:

Winst uit onderneming (voor mutaties van de FOR en ondernemersaftrek); Belastbaar loon (bijv. een dienstbetrekking); Het belastbare resultaat uit overige werkzaamheden (bijvoorbeeld freelance werkzaamheden), en; Belastbare periodieke uitkeringen en verstrekkingen (bijvoorbeeld alimentatie). Een simpele uitwerking van deze formule gaat als volgt:

Stel:

Winst uit onderneming: € 50.000

Franchise AOW              € 10.000

Premiegrondslag           € 40.000 x 15,5 % = € 6200

Deze € 6200 is het maximum wat de zelfstandige ondernemer op zijn winst in aftrek mag brengen.

Stel:De zelfstandig ondernemer wil  € 5.000 aan lijfrentepremie betalen; dit gaat dan als volgt:

Zonder lijfrentepremie                        Met lijfrentepremie

Winst uit onderneming € 50.000        Winst uit onderneming   € 50.000

(Voor aftrek lijfrentepremie)

Lijfrentepremie               €    5.000

Winst uit onderneming   €  45.000

Te betalen ink.belasting €  25.000     Te betalen ink. belast.    €  22.500 (50% tarief)

Omdat de lijfrentepremie aftrekbaar is, betaalt de zelfstandig ondernemer derhalve € 2250 minder inkomstenbelasting, ofwel de fiscus betaalt de helft mee aan de opbouw van pensioen.

Op de pensioendatum zal de zelfstandig ondernemer – vaak tegen een lager tarief – wel inkomstenbelasting dienen te betalen over de lijfrentetermijnen.